Bu bitkinin pek çok değişik türleri vardır. Şifalı olanlar; pembe kırmızı Yakıotu (E.roseum), Küçük çiçekli Yakıotu (E.parviflorum), Dağ Yakıotu (E.montanium), Koyu Yeşil Yakıotu (E.obscrum), Mızrak Yapraklı Yakıotu (E.lanzeolatum), Tepe Yakıotu (E. Collinum), Bataklık Yakıotu (E. Palustre), Çakıl Yakıotu (E. Fleischer), ve Alp Yakıotu (E. Anagalidifolium).

Şifalı bitkiler, küçük çiçeklerinin kırmızımsı-açık pembe veya beyazımsı renginden tanınabilir. Çiçekler sanki çivilenmişler gibi, içinden pamuğa benzer tüylerle kaplı tohumların çıktığı, dar ve uzun tohum kabuklarının üstünden çıkar. Sert tüylü ve ya Uzun Tüylü Yakıotu (E.hirsitum) ve Orman yakıotu (E. Engustifolium) türleri toplanılmamalıdır.

Sağlığa zararlı olan Uzun Tüylü Yakıotu'nun çiçekleri, küçük çiçekli yakıotunun çiçeklerinden en az beş misli büyük, sapları ve yaprakları etli ve boyuda önemli ölçüde uzundur.

Orman Yakıotu da 150cm kadar uzar ve özellikle ormandaki ve orman kıyılarındaki ağaçsız bölgelerde ve orman kıyılarında yetişir. Erguvan rengindeki büyük çiçekleri, üçgen biçimindeki uzun salkımlar halinde, kırmızımsı renkli sapın üstünde açar. Bu çok fazla rastlanan Orman Yakıotu, çiçeklenme zamanında, ateş kırmızımsı bölgeler halinde göze çarpar. Prostat hastallarında kullanılmaz.

Şifalı türlerin sapı yaprakları ve çiçeklerinin tümü toplanır. Bitkinin yeniden dallanabilmesi için ortadan koparılmalıdır. Toplanan bitkiler tazeyken ince ince kıyılır, çayı yapılır ve sabah akşam sabah aç karnına iki fincan içilir.

-İltihap giderici idrar söktürücüdür. Özellikle prostat iltihaplarında olmak üzere mesane ve böbrek hastalıklarının iyileşmesine taşlarının düşmesine yardım eder. Damla damla, kanlı , irinli, gece idrar problemlerinde, ilaçların yan etkileriyle oluşan onikiparmak barsağı ülserleri, karaciğer hastalıklarında ve barsak bakterilerinin dengesi (florası) bozulduğunda kullanılır.

-Prostat ameliyatı sonu oluşan yanma gibi rahatsızlıklarda kullanılır.

-Mesane kanserinde de iki hafta boyunca içilen çay yardımcı olur.

- Işın tedavisi sırasında oluşabilen barsak ve mesanedeki çatlaklardan kaynaklanan ağrılara bir haftalık çay iyi gelir.

-Kaşıntılı cilt hastalıklarına karşı faydalıdır. Kaşıntı için merhem şeklinde de kullanılır.

-Sara hastalığına iyi gelir.

KULLANIM BİÇİMLERİ  

Çay hazırlamak: Bir çay kaşığı dolusu bitki , bir fincan kaynar suyla haşlanır ve demlenmesi için kısaca beklenir. Günde yalnızca iki fincan, sabah aç karnına ve yatmadan önce içilmelidir.

UYARI

Uzun süreli aralıksız kullanımında bazı bünyelerde kabızlığa yol açabilir. Prostat hastallarında kullanılmaz.